Pulse · Documents · Netherlands · Netherlands Judiciary (Rechtspraak)

Supreme Court of the Netherlands: Warning Notice to Online Platform Operator for Violation of Foreign Workers Employment Ban

ECLI:NL:RVS:2026:6658 Raad van State , 11-11-2026 / 202501989/1/V6 Bestuursrecht

court decision 2026-11-11 29 219 characters Digital platforms and services Ride-hailing and delivery
No translation Download On the source site Original file
Current version. Last change recorded on 2026-11-12.

202501989/1/V6.

Datum uitspraak: 11 november 2026

AFDELING

BESTUURSRECHTSPRAAK

Uitspraak op het hoger beroep van:

de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, appellant, tegen de uitspraak van de rechtbank Amsterdam van 21 februari 2025 in zaak nr. 23/6082 in het geding tussen:

[wederpartij]

en de minister.

Procesverloop

Bij besluit van 19 april 2023 heeft de minister [wederpartij] een schriftelijke ‘waarschuwing preventieve stillegging van werk’ gegeven (het waarschuwingsbesluit).

Tegen het waarschuwingsbesluit heeft [wederpartij] met toepassing van artikel 7:1a van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) rechtstreeks beroep ingesteld bij de rechtbank.

Bij uitspraak van 21 februari 2025 heeft de rechtbank het beroep gegrond verklaard en het waarschuwingsbesluit vernietigd.

Tegen deze uitspraak heeft de minister hoger beroep ingesteld.

[wederpartij] heeft een schriftelijke uiteenzetting gegeven.

[wederpartij] en de minister hebben nadere stukken ingediend.

De Afdeling heeft de zaak op een zitting behandeld op 16 december 2025, waar de minister, vertegenwoordigd door mr. M.M. de Lange, en [wederpartij], vertegenwoordigd door mr. J.R. van Angeren en mr. D. de Groot, advocaten in Amsterdam, en [personen], zijn verschenen.

Overwegingen

Inleiding

1. [wederpartij] beheert een online platform waarop consumenten maaltijden kunnen bestellen en laten bezorgen. De minister heeft haar op grond van artikel 17b van de Wet arbeid vreemdelingen (de Wav) een schriftelijke waarschuwing preventieve stillegging van werk gegeven. Dit houdt in dat de minister bij een herhaling van een overtreding van artikel 2, eerste lid, van de Wav of een soortgelijke overtreding, [wederpartij] kan bevelen de werkzaamheden te staken of niet aan te vangen om verdere herhaling van overtredingen te voorkomen. De minister heeft aan het waarschuwingsbesluit ten grondslag gelegd dat [wederpartij] meerdere malen het verbod op illegale tewerkstelling als bedoeld in artikel 2, eerste lid, van de Wav heeft overtreden. Het gaat om de volgende gestelde overtredingen:

- Van 1 december 2019 tot en met 31 december 2019 heeft [wederpartij] volgens de minister het verbod op illegale tewerkstelling overtreden voor vier vreemdelingen. De minister heeft [wederpartij] hiervoor bij besluit van 27 januari 2022 een boete opgelegd van € 32.000,00. De minister heeft zich nadien op het standpunt gesteld dat [wederpartij] voor één van de vreemdelingen ten onrechte is beboet;

- Van 14 januari 2021 tot en met 30 januari 2021 heeft [wederpartij] volgens de minister het verbod op illegale tewerkstelling overtreden voor één vreemdeling. De minister heeft [wederpartij] bij besluit van 19 april 2023 een boete opgelegd van € 6.000,00;

- Op 4 juni 2021 heeft [wederpartij] volgens de minister het verbod op illegale tewerkstelling overtreden voor acht vreemdelingen. De minister heeft [wederpartij] bij besluit van 19 april 2023 een boete opgelegd van € 48.000,00;

- Op 28 januari 2022 heeft [wederpartij] volgens de minister het verbod op illegale tewerkstelling overtreden voor acht vreemdelingen. De minister heeft [wederpartij] bij besluit van 19 april 2023 een boete opgelegd van € 48.000,00.

Deze boetebesluiten stonden nog niet in rechte vast op het moment dat de minister het waarschuwingsbesluit nam. Omdat [wederpartij] verschillende keren het verbod op illegale tewerkstelling heeft overtreden, stelt de minister zich op het standpunt dat hij bevoegd is het waarschuwingsbesluit aan [wederpartij] op te leggen.

Het wettelijk kader en het beleidskader

2. Het wettelijk kader en het beleidskader zijn opgenomen in de bijlage, die deel uitmaakt van deze uitspraak. Op deze zaak is de Beleidsregel preventieve stillegging (de Beleidsregel) van toepassing zoals deze luidde tot 9 juli 2026.

Oordeel rechtbank

3. De rechtbank heeft onbestreden overwogen dat aan het nemen van het waarschuwingsbesluit niet in de weg staat dat de overtredingen op dat moment nog niet onherroepelijk in rechte vaststonden. De rechtbank heeft verder geoordeeld dat de minister niet deugdelijk heeft gemotiveerd dat het waarschuwingsbesluit evenredig is, omdat de minister niet kenbaar is ingegaan op de economische gevolgen voor derden van een stillegging van de werkzaamheden. De minister mag deze afweging niet doorschuiven naar het besluit tot stillegging.

3.1. De rechtbank heeft geen aanleiding gezien de rechtsgevolgen van het waarschuwingsbesluit in stand te laten, omdat nog niet vaststaat onder welke omstandigheden de minister tot een eventuele stillegging zal overgaan en wat de omvang daarvan zal zijn. Daarom kan de rechtbank onvoldoende beoordelen wat de economische gevolgen van een stillegging voor derden zoals de restaurants en koeriers zullen zijn en of die gevolgen evenredig zijn in verhouding tot de met het waarschuwingsbesluit te dienen doelen. Die economische gevolgen zijn immers sterk afhankelijk van de aard en de omvang van de stillegging.

Hoger beroep

4. De minister berust in het oordeel van de rechtbank dat hij het waarschuwingsbesluit niet deugdelijk heeft gemotiveerd. De minister betoogt echter dat de rechtbank ten onrechte heeft overwogen dat de rechtsgevolgen van het waarschuwingsbesluit niet in stand kunnen blijven. In dit verband voert hij drie gronden aan:

1. de rechtbank heeft de Beleidsregel onjuist geïnterpreteerd;

2. de rechtbank heeft niet onderkend dat hij het motiveringsgebrek met zijn verweerschrift heeft hersteld;

3. de rechtbank mocht gelet op het Unierechtelijke beginsel van loyale samenwerking niet volstaan met een kale vernietiging.

Leeswijzer

5. De Afdeling zal onder 6 eerst ingaan op het betoog over de onjuiste interpretatie van de Beleidsregel. Vervolgens komt onder 7 aan de orde of de minister het motiveringsgebrek wat de economische gevolgen voor derden betreft, heeft hersteld. Onder 8 behandelt de Afdeling het betoog over het beginsel van loyale samenwerking en geeft zij antwoord op de vraag of de rechtbank de rechtsgevolgen van het waarschuwingsbesluit ten onrechte niet in stand heeft gelaten.

Onjuiste interpretatie van de Beleidsregel

6. De minister voert aan dat de rechtbank uit de uitspraak van de Afdeling van 14 september 2022, ECLI:NL:RVS:2022:2676, ten onrechte heeft afgeleid dat de minister op grond van de Beleidsregel al bij het geven van de waarschuwing duidelijk moet maken wat de omvang van een eventuele stillegging zal zijn. De minister licht toe dat de laatste overtredingen mede bepalend zijn voor de keuze van de werkzaamheden die hij stil laat leggen en voor de omvang van de stillegging. Bij het nemen van een waarschuwingsbesluit kan de minister dit nog niet voorspellen. Een redelijke uitleg van de Beleidsregel vergt dat de evenredigheidsbeoordeling bij een waarschuwingsbesluit naar haar aard afwijkt van de evenredigheidsbeoordeling bij een stilleggingsbesluit. Tijdens de zitting bij de Afdeling heeft de minister de evenredigheidsbeoordeling bij een waarschuwingsbesluit uitgelegd als een willekeurstoets. Daarbij heeft hij betoogd dat hij bij een waarschuwingsbesluit alleen moet motiveren waarom het niet bij voorbaat al duidelijk is dat het stilleggingsbesluit onevenredig is.

6.1. Uit artikel 10.1, vierde lid, van het Besluit uitvoering Wav 2022 (BuWav 2022) en artikel 4 van de Beleidsregel volgt dat de minister bij het toepassen van zijn bevoegdheid om een waarschuwing op te leggen moet afwegen: de aard en de omvang van de overtreding, de maatschappelijke gevolgen en de economische gevolgen voor derden van de eventuele stillegging en of hij de boete heeft gematigd. Uit de toelichting bij de Beleidsregel (Stcrt. 2012, 25533, blz. 5) volgt dat het wat de maatschappelijke gevolgen betreft onwenselijk kan zijn om vitale infrastructuren, zoals nutsvoorzieningen, of openbare basisvoorzieningen stil te leggen. Bij economische gevolgen voor derden gaat het om de gevolgen voor personen en organisaties buiten het betrokken bedrijf, zoals afnemers en gebruikers van diensten en producten. In haar hiervoor al genoemde uitspraak van 14 september 2022, onder 9.2, heeft de Afdeling overwogen dat uit de Beleidsregel volgt dat de minister deze afweging niet mag doorschuiven naar het besluit tot stillegging.

6.2. De Afdeling stelt voorop dat de minister de evenredigheidsbeoordeling die hij in een waarschuwingsbesluit moet maken ten onrechte heeft uitgelegd als een toets aan het willekeur-criterium. Bij waarschuwingsbesluiten geldt, net als bij stilleggingsbesluiten, bij de toets aan het evenredigheidsbeginsel de maatstaf van de zogeheten Harderwijk-uitspraak van de Afdeling van 2 februari 2022, ECLI:NL:RVS:2022:285. Dit betekent dat de bestuursrechter toetst of het besluit geschikt en noodzakelijk is, en daarna of het besluit in de gegeven omstandigheden evenwichtig is.

6.3. Hoewel de minister terecht aanvoert dat de Afdeling in haar uitspraak van 14 september 2022 niet expliciet heeft overwogen dat de omvang van de stillegging al bij het waarschuwingsbesluit moet vaststaan, heeft de rechtbank terecht overwogen dat de minister zonder een duidelijke omschrijving van de omvang de gevolgen van de stillegging niet kan afwegen tegen de met het waarschuwingsbesluit te dienen doelen. Daardoor kan de minister niet de evenredigheidsbeoordeling maken die gelet op de hiervoor genoemde Harderwijk-uitspraak vereist is. De Afdeling volgt de minister niet in zijn betoog dat deze uitleg haaks op de Beleidsregel staat. Zo staat in artikel 1, eerste lid, van de Beleidsregel dat de minister in beginsel de werkzaamheden stillegt die samenhangen met de overtredingen. In dit geval gaat het dus om het laten bezorgen van maaltijden. Verder volgt uit artikel 3 van de Beleidsregel hoe lang de stillegging duurt. Afhankelijk van de vraag of eerder een preventieve stillegging heeft plaatsgevonden in verband met dezelfde of een soortgelijke overtreding en de ernst van de overtreding duurt de stillegging één, twee of drie maanden. Uit artikel 10.1 van het BuWav 2022 volgt verder dat de minister tot stillegging kan overgaan wanneer hij na de waarschuwing een herhaling van die of een soortgelijke overtreding constateert. De laatste overtreding moet volgens het beleid dus eenzelfde of een soortgelijke overtreding zijn. Hoewel de precieze omvang van de laatste overtreding nog niet duidelijk is op het moment van het waarschuwingsbesluit, ziet de Afdeling niet in waarom de minister bij het nemen van een waarschuwingsbesluit niet kan inschatten wat de omvang van een eventuele stillegging wordt. De minister weet op dat moment namelijk al wel wat de aard en omvang van de eerdere overtredingen zijn. De Afdeling gaat er daarom van uit dat de minister in het waarschuwingsbesluit deze inschatting wel kan maken. Hij moet dit ook doen om een deugdelijke evenredigheidsbeoordeling te kunnen maken. Zoals de rechtbank namelijk terecht heeft overwogen, hangen de economische gevolgen van een stillegging voor derden af van de omvang ervan. Zonder een beeld van de omvang kan de minister niet beoordelen of deze gevolgen in verhouding staan tot de met het waarschuwingsbesluit te dienen doelen.

6.4. Het voorgaande laat overigens de mogelijkheid open dat de minister bij een eventueel stilleggingsbesluit gemotiveerd afwijkt van de geschatte omvang van de stillegging in het voorafgaande waarschuwingsbesluit. Hij moet namelijk bij het stilleggingsbesluit opnieuw een evenredigheidsbeoordeling maken, uitgaande van de feiten en omstandigheden die zich dan voordoen. Wanneer de gevolgen van de stillegging, met een omvang zoals in het daaraan vooraf gegane waarschuwingsbesluit vastgesteld, onevenredig zouden zijn in verhouding tot de met het besluit te dienen doelen, moet hij de omvang van de stillegging alsnog beperken. Als de nieuwe overtredingen een grotere omvang of een hogere mate van ernst hebben, mag de minister aan de hand van een nieuwe evenredigheidsbeoordeling de omvang van de stillegging vergroten. Het gaat dan bijvoorbeeld om een geval waarbij niet één nieuwe overtreding tot de stillegging leidt, maar om een veelheid aan nieuwe overtredingen. Op het moment dat de minister het waarschuwingsbesluit neemt, moet hij dus verduidelijken dat het daarbij om een inschatting van de omvang van een eventuele stillegging gaat.

6.5. Het betoog slaagt niet.

Heeft de minister het motiveringsgebrek hersteld?

7. De minister betoogt dat de rechtbank niet heeft onderkend dat hij met zijn verweerschrift van 15 juli 2024 het motiveringsgebrek in het waarschuwingsbesluit heeft hersteld. De eventuele stillegging zou een maand duren en daarmee geen zo zwaarwegende economische gevolgen hebben voor derden dat hij de waarschuwing moet intrekken. De minister heeft stilgestaan bij de gevolgen voor bezorgers, consumenten en restaurants. Ook heeft hij erop gewezen dat hij de startdatum van de preventieve stillegging voor een beperkte periode kan uitstellen om de gevolgen voor derden te beperken.

7.1. In zijn verweerschrift heeft de minister opgemerkt dat een stillegging een maand zal duren. Over de gevolgen voor consumenten heeft de minister zich op het standpunt gesteld dat zij bij een andere bezorgservice kunnen bestellen of dat zij ervoor kunnen kiezen om tijdens de stillegging van [wederpartij] geen maaltijden te bestellen. De Afdeling ziet geen aanleiding om daaraan te twijfelen. Vervolgens heeft de minister zich afgevraagd of een stillegging zo zwaarwegende economische gevolgen zal hebben voor de bezorgers dat hij de waarschuwing moet intrekken. Hij heeft toen geconcludeerd dat dit niet het geval is, omdat bezorgers die gedurende deze beperkte periode van stillegging willen blijven bezorgen dit tijdelijk via een andere bezorgservice kunnen doen. De minister is daarbij ten onrechte niet ingegaan op de tijd die het kost om ander werk te vinden en de inkomsten die de bezorgers door een stillegging zullen verliezen. Verder heeft de minister wat de restaurants betreft ten onrechte volstaan met de vaststelling dat het onvermijdelijk is dat de stillegging gevolgen zal hebben, vooral voor de ‘[bedrijf]’ restaurants. Hij heeft daarbij opgemerkt dat de Nederlandse Arbeidsinspectie kan besluiten om de stillegging voor een beperkte periode uit te stellen of ervoor kan kiezen om alleen een gedeelte van de werkzaamheden van [wederpartij] stil te leggen. Daarmee heeft de minister geen duidelijke inschatting gemaakt van economische gevolgen voor de restaurants. De Afdeling is daarom van oordeel dat de minister voor de bezorgers en de restaurants onvoldoende inzichtelijk heeft gemaakt wat voor hen de gevolgen van een eventuele stillegging zullen zijn.

7.2. De Afdeling begrijpt dat de minister, zoals hij heeft toegelicht op de zitting, zich in een lastige positie bevindt, omdat hij niet kan voorspellen wat de toekomstige omstandigheden zijn waaronder hij zal overgaan tot een stillegging. Toch ziet zij weldegelijk mogelijkheden voor de minister om een redelijke inschatting te maken van de economische gevolgen voor derden bij een waarschuwingsbesluit, ook als hij dit moet doen voor een groot bedrijf zoals [wederpartij]. Op grond van artikel 3:2 van de Awb is het in eerste instantie aan de minister om de relevante feiten te verzamelen voordat hij een besluit, dus ook een waarschuwingsbesluit, neemt. Als de minister zelf niet over de relevante feiten beschikt of kan beschikken, kan hij de Nederlandse Arbeidsinspectie vragen om op grond van artikel 5:16 van de Awb inlichtingen te vorderen van het bedrijf. Een bedrijf weet namelijk vaak beter welke derden in welke mate geraakt zouden worden door een eventuele stillegging. In lijn hiermee heeft [wederpartij] op de zitting bij de Afdeling toegelicht dat zij veel informatie hierover voorhanden heeft. Zij heeft daarover gezegd dat zij deze op verzoek van de Nederlandse Arbeidsinspectie ook zou verstrekken. Zoals volgt uit artikel 5:20, eerste lid, van de Awb is het bedrijf trouwens verplicht om deze inlichtingen dan te verstrekken. De minister kan vervolgens aan de hand van de overgelegde en opgevraagde gegevens een inschatting maken van de economische gevolgen voor derden. Hij mag daarbij werken met verschillende scenario’s waarbij hij rekening houdt met de verschillende, redelijkerwijs te verwachten, omstandigheden waaronder een eventuele stillegging kan plaatsvinden. Het gaat dan bijvoorbeeld om de duur van een eventuele stillegging, die afhankelijk van de omstandigheden één, twee of drie maanden kan duren, en de te verwachten omvang van een eventuele stillegging. Deze scenario’s hoeft de minister niet door te rekenen, maar per scenario kan hij dan een inschatting maken van de economische gevolgen voor derden. Het is vervolgens aan het bedrijf om aannemelijk te maken dat de scenario’s niet kloppen en de inschatting daarom onjuist is. In het geval dat een bedrijf niet meewerkt en geen inlichtingen overlegt nadat de Nederlandse Arbeidsinspectie deze gevorderd heeft, mag de minister volstaan met een meer algemene inschatting van de gevolgen.

7.3. Het betoog slaagt niet.

Het beginsel van loyale samenwerking

8. De minister betoogt dat de rechtbank in strijd heeft gehandeld met het beginsel van loyale samenwerking als bedoeld in artikel 4, derde lid, van het Verdrag betreffende de Europese Unie. Dat artikel is van toepassing omdat het bestraffen van illegale tewerkstelling van vreemdelingen zonder rechtmatig verblijf binnen de reikwijdte van Richtlijn 2009/52/EG (de Sanctierichtlijn) valt. Nederlandse bestuursrechters moeten volgens de minister in het kader van de handhaving van het Unierecht niet alleen de rechtmatigheid van de sanctie controleren, maar ook zorgdragen voor een doeltreffende, afschrikwekkende en evenredige sanctionering van schendingen van het Unierecht.

De minister betoogt dat de rechtbank met de kale vernietiging van het waarschuwingsbesluit een doeltreffende, afschrikwekkende en evenredige handhaving onmogelijk gemaakt. Nu de bezwaarfase met instemming van de minister is overgeslagen heeft de rechtbank het primaire besluit vernietigd. De minister heeft als gevolg daarvan geen herstelkans. [wederpartij] heeft het verbod op illegale tewerkstelling overtreden en heeft daarmee in strijd met de Sanctierichtlijn gehandeld. Omdat dit een ernstige schending van het Unierecht is, had de rechtbank de minister deze herstelkans wel moeten bieden, bijvoorbeeld in de vorm van een bestuurlijke lus.

8.1. De minister zegt terecht dat het waarschuwingsbesluit binnen de reikwijdte van de Sanctierichtlijn valt. Zoals de Afdeling eerder heeft overwogen in haar uitspraak van 18 mei 2011, ECLI:NL:RVS:2011:BQ4956, onder 2.3.2, volgt uit onder meer artikel 1 van de Sanctierichtlijn en punt 36 van de considerans van die richtlijn dat de bestrijding van illegale immigratie door maatregelen tegen illegale tewerkstelling de met de richtlijn nagestreefde doelstelling is. Verder volgt uit artikel 5, eerste lid, van de Sanctierichtlijn en artikel 7, eerste lid, van dezelfde richtlijn, dat de lidstaten de nodige maatregelen moeten nemen om ervoor te zorgen dat werkgevers die in strijd met het verbod op illegale tewerkstelling handelen, overeenkomstig die bepalingen bestraft worden. Uit artikel 7, eerste lid, aanhef en onder d, van de Sanctierichtlijn volgt dat lidstaten ervoor moeten zorgen dat zij zo nodig vestigingen van bedrijven die het verbod op illegale tewerkstelling hebben overtreden kunnen sluiten. De lidstaten hebben een beoordelingsmarge om te bepalen hoe de sancties in de praktijk worden opgelegd, zolang dat maar doeltreffend, evenredig en afschrikwekkend is. Dat de minister een overtreder eerst waarschuwt voordat hij hem een sanctie oplegt, past binnen die beoordelingsmarge. Het geven van een waarschuwing voor een stillegging, nadat is geconstateerd dat een bedrijf in strijd heeft gehandeld met het verbod op illegale tewerkstelling, is ook handhaving van de Sanctierichtlijn. Zie in dit verband het arrest van het Hof van Justitie van 26 februari 2013, Åkerberg Fransson, ECLI:EU:C:2013:105, punt 28. Daarmee is ook het beginsel van loyale samenwerking op deze zaak van toepassing.

8.2. Het beginsel van loyale samenwerking dwingt de lidstaten om passende maatregelen te treffen die geschikt zijn om de nakoming van het Unierecht te verzekeren (zie onder meer het arrest van het Hof van 21 september 1989, Griekse maïs, ECLI:EU:C:1989:339, punt 23). Dit beginsel geldt ook voor de rechterlijke instanties van de lidstaten (zie bijvoorbeeld de arresten van het Hof van 16 december 1976, Rewe, ECLI:EU:C:1976:188, punt 5 en 13 maart 2007, Unibet, ECLI:EU:C:2007:163, punt 38) binnen het kader van het nationale procesrecht. Het is daarbij vaste rechtspraak van het Hof dat het in Unierechtelijke zaken toepasselijke procesrecht bij gebreke van Unierechtelijke voorschriften ter zake beheerst wordt door de beginselen van gelijkwaardigheid, doeltreffendheid en effectieve rechtsbescherming. Deze beginselen houden in dat de nationale procedureregels voor vorderingen die worden ingediend ter bescherming van rechten die rechtzoekenden aan het Unierecht ontlenen, niet ongunstiger mogen zijn dan die voor soortgelijke nationale vorderingen (gelijkwaardigheidsbeginsel) en dat zij de uitoefening van de door Unierecht verleende rechten in de praktijk niet onmogelijk of uiterst moeilijk mogen maken (doeltreffendheidsbeginsel). Zie het arrest Rewe, punt 5. De rechtbank heeft toepassing gegeven aan artikel 8:72, eerste lid, van de Awb door het waarschuwingsbesluit te vernietigen. Het beginsel van loyale samenwerking beperkt haar niet in haar discretionaire ruimte om voor deze afdoeningsmodaliteit te kiezen. Artikel 8:72, eerste lid, van de Awb maakt immers geen onderscheid tussen een Europeesrechtelijke en een nationaalrechtelijke vordering. Ook verhindert het artikel niet dat de minister een nieuw waarschuwingsbesluit neemt of dat hij zijn andere handhavingsinstrumenten blijft gebruiken, ondanks dat de rechtbank het waarschuwingsbesluit heeft vernietigd.

8.3. De rechtbank mocht daarom in dit geval volstaan met het vernietigen van het waarschuwingsbesluit. Dat de rechtbank niet een besluit op bezwaar, maar het eerste besluit van 19 april 2023 heeft vernietigd, komt doordat partijen hebben ingestemd met sprongberoep. Dat is een procesrisico dat voor rekening van de minister komt. Verder heeft de minister het gebrek in het waarschuwingsbesluit niet hersteld met zijn verweerschrift. Hij heeft daarin namelijk de omvang van de eventuele stillegging onvoldoende verduidelijkt. Omdat de minister als eerste deze afweging moet maken, heeft de rechtbank naar het oordeel van de Afdeling niet ten onrechte volstaan met het vernietigen van het waarschuwingsbesluit.

8.4. Uit wat de Afdeling hiervoor onder 8.1 en 8.2 heeft overwogen, volgt dat de opgeworpen vraag kan worden beantwoord aan de hand van de rechtspraak van het Hof. Gelet op de arresten van het Hof van 6 oktober 1982, Cilfit, ECLI:EU:C:1982:335, punten 13 en 14, 6 oktober 2021, Consorzio Italian Management, ECLI:EU:C:2021:799, punt 36, en 24 maart 2026, Remling, ECLI:EU:C:2026:243, punt 36, bestaat dan ook geen aanleiding tot het stellen van prejudiciële vragen.

8.5. Het betoog slaagt niet.

Conclusie

9. Het hoger beroep is ongegrond. De Afdeling bevestigt de uitspraak van de rechtbank. De minister moet de proceskosten vergoeden.

Beslissing

De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State:

I. bevestigt de aangevallen uitspraak;

II. veroordeelt de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid tot vergoeding van bij [wederpartij] in verband met de behandeling van het hoger beroep opgekomen proceskosten tot een bedrag van € 1.868,00, geheel toe te rekenen aan door een derde beroepsmatig verleende rechtsbijstand;

III. bepaalt dat van de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid een griffierecht van € 579,00 wordt geheven.

Aldus vastgesteld door mr. H.G. Sevenster, voorzitter, en mr. D.A. Verburg en mr. J. Luijendijk, leden, in tegenwoordigheid van mr. B.G.M. Laarhoven, griffier.

w.g. Sevenster voorzitter

De griffier is verhinderd de uitspraak te ondertekenen

Uitgesproken in het openbaar op 11 november 2026

850/670-1174

BIJLAGE

Unierecht

Richtlijn 2009/52/EG (PB L 168/24)

Artikel 7

1. De lidstaten nemen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat werkgevers, zo nodig ook aan de volgende maatregelen worden onderworpen:

[…]

d) het tijdelijk of definitief sluiten van de vestigingen die voor de inbreuken zijn gebruikt, of het tijdelijk of definitief intrekken van de vergunning voor de bedrijfsactiviteit in kwestie, indien gerechtvaardigd door de ernst van de inbreuk.

[…].

Nederlands recht

Algemene wet bestuursrecht

Artikel 7:1a

1. In het bezwaarschrift kan de indiener het bestuursorgaan verzoeken in te stemmen met rechtstreeks beroep bij de bestuursrechter, zulks in afwijking van artikel 7:1.

[…]

5. Indien het bestuursorgaan instemt met het verzoek zendt het het bezwaarschrift, onder vermelding van de datum van ontvangst, onverwijld door aan de bevoegde rechter.

[…].

Wet arbeid vreemdelingen

Artikel 2

1. Het is een werkgever verboden een vreemdeling in Nederland arbeid te laten verrichten zonder tewerkstellingsvergunning of zonder dat een vreemdeling in het bezit is van een gecombineerde vergunning voor werkzaamheden bij die werkgever.

[…].

Artikel 17b

1. Een daartoe door Onze Minister aangewezen, onder hem ressorterende ambtenaar kan, nadat een overtreding van een voorschrift of verbod bij of krachtens deze wet is geconstateerd die bestuurlijk beboetbaar is gesteld, aan de werkgever een schriftelijke waarschuwing geven dat bij herhaling van de overtreding of bij een latere overtreding van eenzelfde in de waarschuwing aangegeven wettelijke verplichting of verbod of bij of krachtens algemene maatregel van bestuur aan te wijzen soortgelijke verplichtingen of verboden, door hem een bevel kan worden opgelegd dat door hem aangewezen werkzaamheden voor ten hoogste drie maanden worden gestaakt dan wel niet mogen worden aangevangen.

[…].

Besluit uitvoering Wet arbeid vreemdelingen 2022

Artikel 10.1

1. Na een herhaling van een overtreding of soortgelijke overtreding wordt een waarschuwing gegeven als bedoeld in artikel 17b, eerste lid, van de wet en indien een herhaling van die of een soortgelijke overtreding is geconstateerd als bedoeld in dat artikel van de wet, wordt een bevel opgelegd door de daartoe aangewezen ambtenaar dat de door hem aangewezen werkzaamheden voor een daarbij aangegeven periode worden stilgelegd dan wel niet mogen aanvangen.

2. Indien een ernstige overtreding is geconstateerd, wordt in afwijking van het eerste lid, een waarschuwing als bedoeld in artikel 17b, eerste lid, van de wet gegeven bij de eerste overtreding en wordt, indien opnieuw dezelfde of een soortgelijke overtreding is geconstateerd die eveneens ernstig is, een bevel opgelegd door de daartoe aangewezen ambtenaar dat de door hem aangewezen werkzaamheden voor een daarbij aangegeven periode worden stilgelegd dan wel niet mogen aanvangen.

[…]

4. Indien de aard van de overtreding of de met de overtreding samenhangende omstandigheden dan wel de gevolgen van een stillegging van de werkzaamheden daartoe aanleiding geven, kan worden afgezien van een waarschuwing als bedoeld in het eerste en tweede lid en kan worden afgezien van een bevel als bedoeld in het eerste en tweede lid. Een dergelijke waarschuwing wordt niet gegeven of een dergelijk bevel wordt niet opgelegd, indien de overtreding een handelen of nalaten betreft in strijd met de artikelen 2a, eerste lid, en 15 van de wet.

[…].

Beleidsregel preventieve stillegging arbeidswetten, zoals deze luidde tot 9 juli 2026.

Artikel 1

1. In beginsel worden de werkzaamheden stilgelegd die samenhangen met de overtredingen van de in de grondslag van deze beleidsregel genoemde arbeidswetten.

[…].

Artikel 3

1. De preventieve stillegging duurt één maand, indien in de vijf jaar voorafgaand aan de preventieve stillegging geen eerdere preventieve stillegging heeft plaatsgevonden in verband met dezelfde of een soortgelijke overtreding.

2. De preventieve stillegging duurt twee maanden, indien in de vijf jaar voorafgaand aan de preventieve stillegging één eerdere preventieve stillegging heeft plaatsgevonden in verband met dezelfde of een soortgelijke overtreding.

3. De preventieve stillegging duurt drie maanden, indien in de vijf jaar voorafgaand aan de preventieve stillegging twee of meer eerdere preventieve stilleggingen hebben plaatsgevonden in verband met dezelfde of een soortgelijke overtreding.

4. Indien het gaat om een herhaling van een ernstige overtreding, duurt de preventieve stillegging twee maanden, indien in de vijf jaar voorafgaand aan de preventieve stillegging geen eerdere preventieve stillegging heeft plaatsgevonden in verband met dezelfde of een soortgelijke overtreding en drie maanden, indien in deze periode één of meer eerdere preventieve stilleggingen hebben plaatsgevonden.

Artikel 4

[…]

2. Bij de overweging een waarschuwing of een bevel tot preventieve stillegging achterwege te laten in verband met de gevolgen van de overtreding wordt onder meer rekening gehouden met de maatschappelijke gevolgen en met de economische gevolgen voor derden.

[…].