7 september 2026 7 septembre 2026 # Chambre des représentants de Belgique # Belgische Kamer van volksvertegenwoordigers RÉSUMÉ Cette proposition de loi vise à instaurer un droit voisin en vue de protéger l’image et la voix de chacun contre des imitations non autorisées réalisées au moyen de l’intelligence artificielle. SAMENVATTING Dit wetsvoorstel beoogt de invoering van een nieuw naburig recht ter bescherming van ieders beeltenis en stem tegen ongeautoriseerde nabootsing door middel van deepfake via artificiële intelligentie. ## tot wijziging van het Wetboek van economisch recht voor wat betreft de bescherming tegen deepfakes ## (ingediend door mevrouw Leentje Grillaert en de heer Steven Matheï) modifiant le Code de droit économique en ce qui concerne la protection contre les hypertrucages ## (déposée par Mme Leentje Grillaert et ## M. Steven Matheï) # PROPOSITION DE LOI WETSVOORSTEL N-VA : Nieuw-Vlaamse Alliantie VB : Vlaams Belang MR : Mouvement Réformateur PS : Parti Socialiste PVDA-PTB : Partij van de Arbeid van België – Parti du Travail de Belgique Les Engagés : Les Engagés Vooruit : Vooruit cd&v : Christen-Democratisch en Vlaams Ecolo-Groen : Ecologistes Confédérés pour l’organisation de luttes originales – Groen Anders. : Anders. DéFI : Démocrate Fédéraliste Indépendant ONAFH/INDÉP : Onafhankelijk-Indépendant Afkorting bij de nummering van de publicaties: Abréviations dans la numérotation des publications: DOC 56 0000/000 Parlementair document van de 56e zittingsperiode + basisnummer en volgnummer DOC 56 0000/000 Document de la 56e législature, suivi du numéro de base et numéro de suivi QRVA Schriftelijke Vragen en Antwoorden QRVA Questions et Réponses écrites CRIV Voorlopige versie van het Integraal Verslag CRIV Version provisoire du Compte Rendu Intégral CRABV Beknopt Verslag CRABV Compte Rendu Analytique CRIV Integraal Verslag, met links het definitieve integraal verslag en rechts het vertaalde beknopt verslag van de toespraken (met de bijlagen) CRIV Compte Rendu Intégral, avec, à gauche, le compte rendu intégral et, à droite, le compte rendu analytique traduit des interventions (avec les annexes) PLEN Plenum PLEN Séance plénière COM Commissievergadering COM Réunion de commission MOT Moties tot besluit van interpellaties (beigekleurig papier) MOT Motions déposées en conclusion d’interpellations (papier beige) ## DÉVELOPPEMENTS Mesdames, Messieurs, L’évolution technologique rapide de l’intelligence artificielle (IA) soulève des enjeux éthiques et sociétaux majeurs auxquels le cadre juridique existant ne permet pas suffisamment de répondre. La présente proposition de loi vise à combler cette lacune en instaurant une protection juridique spécifique contre les hypertrucages (deepfake). Un hypertrucage est une image ou un contenu vidéo ou audio généré ou manipulé par l’intelligence artificielle (IA), présentant une telle ressemblance avec des personnes physiques existantes ou décédées qu’il peut être perçu à tort comme authentique ou véridique. Le mot d’emprunt anglais “deepfake” est le résultat de la contraction des mots “deep learning” et “fake”. Le deep learning est un procédé d’apprentissage automatique qui permet aux systèmes informatiques d’acquérir des connaissances à l’aide de réseaux neuronaux. Cette technologie est ainsi capable de perfectionner ses connaissances à partir d’exemples concrets, sans qu’il soit nécessaire de la programmer au préalable. Lorsque ces réseaux seront exposés à davantage de matériel d’entraînement, ils seront à même de générer ou de manipuler des hypertrucages de plus en plus précis et de plus en plus réalistes. En conséquence, ils gagneront sans cesse en réalisme à l’avenir, de sorte qu’il ne sera plus possible, à terme, de distinguer le vrai du faux. Ce phénomène ne cessera donc de s’amplifier, entraînant des conséquences néfastes pour la société. Cette technologie, qui permet d’attribuer à des personnes existantes des propos ou des actes fabriqués de toutes pièces, comporte des risques considérables lorsqu’elle est utilisée à mauvais escient. Elle pourrait dès lors avoir une incidence lourde de conséquences sur la société et ses citoyens. L’IA pourrait ainsi être utilisée pour diffuser délibérément de la désinformation et ou des “fausses nouvelles”. L’exemple belge le plus connu à cet égard est probablement la vidéo hypertruquée de l’ancienne première ministre Sophie Wilmès diffusée en 2020. Cette vidéo lui attribuait à tort un discours dans lequel elle présentait la pandémie et la crise écologique comme TOELICHTING Dames en Heren, De snelle technologische evolutie van artificiële intelligentie (AI) brengt ingrijpende ethische en maatschappelijke vraagstukken met zich mee waarvoor het bestaande rechtskader ontoereikend blijkt. Dit wetsvoorstel beoogt die leemte op te vullen door een specifieke juridische bescherming tegen deepfakes in te voeren. Een deepfake is een beeld, audio of video dat met behulp van artificiële intelligentie (AI) gegenereerd of gemanipuleerd is en dat een dermate gelijkenis vertoont met een bestaand of overleden natuurlijke persoon dat het ten onrechte voor authentiek of waarheidsgetrouw kan worden aanzien. Het Engelse leenwoord “deepfake” combineert “deep learning” en “fake” (nep). Deep learning is een vorm van machinaal leren waarbij computersystemen kennis opbouwen door middel van neurale netwerken. Hierdoor kan deze technologie zichzelf bijleren uit concrete voorbeelden, zonder dat dit vooraf moet worden geprogrammeerd. Wanneer dergelijke netwerken meer worden blootgesteld aan trainingsmateriaal, zullen zij alsmaar nauwkeurigere en realistischere gegenereerde of gemanipuleerde deepfakes kunnen maken. Als gevolg zullen deepfakes in de toekomst alleen maar realistischer worden, waardoor het op termijn onmogelijk zal worden om echt van nep te onderscheiden. Hierdoor zal dit fenomeen alleen maar aan belang winnen, met nadelige gevolgen voor de maatschappij als gevolg. Deze technologie, die het mogelijk maakt om bestaande personen uitspraken te laten doen of handelingen te laten verrichten die in werkelijkheid nooit hebben plaatsgevonden, brengt aanzienlijke risico’s met zich mee wanneer zij te kwader trouw wordt gehanteerd. Hierdoor kan het een verstrekkende impact hebben op de samenleving en haar burgers. Zo kan zij worden aangewend voor de doelbewuste verspreiding van desinformatie en zogenoemd fakenieuws. Het bekendste Belgische voorbeeld hieromtrent is waarschijnlijk de deepfakevideo van toenmalig eerste minister Sophie Wilmès in 2020. In deze video werd haar ten onrechte een toespraak toegeschreven waarin zij de pandemie en de ecologische crisis als onderling verbonden des phénomènes liés, des propos qu’elle n’a en réalité jamais tenus.1 Cet exemple illustre le préjudice que les hypertrucages pourraient causer au débat public et au fonctionnement démocratique. Par ailleurs, cette technologie peut également être source de préjudices financiers. Elle permet aux escrocs de reproduire des voix bien précises afin de soutirer de l’argent à leurs victimes. Les hypertrucages permettent en effet d’usurper l’identité d’un tiers de manière de plus en plus réaliste. Ainsi, en février 2026, la police fédérale a mis en garde contre les hypertrucages vocaux, qui imitent la voix d’un proche à des fins d’escroquerie.2 Cette technologie peut également être utilisée par des acteurs mal intentionnés pour créer des images sexuellement explicites non consenties, également appelées “déshabillages numériques” (deepnudes), dans le but d’extorquer de l’argent aux victimes mises en scène ou de les faire chanter. En 2023, la plateforme Security Hero a publié un rapport, cité par les Nations Unies, indiquant que 98 % des vidéos hypertruquées en ligne sont à caractère pornographique et que 99 % d’entre elles concernent des femmes. Ce rapport constate, en outre, qu’en 2023, pas moins de 95.820 vidéos hypertruquées circulaient en ligne, ce qui représente une augmentation de 550 % par rapport à 2019.3 Il n’est guère surprenant que cette technologie soit également utilisée pour la création et la diffusion non consensuelle d’images sexuelles (pornodivulgation ou revenge porn), sujet sur lequel la Chambre des représentants s’est d’ailleurs déjà longuement penchée en 2021.4 Les personnes les plus vulnérables de la société, en particulier les mineurs, peuvent également en être victimes. Le rapport montre à quel point les dangers que cette technologie fait peser sur la société et ses citoyens sont réels et tangibles. Aujourd’hui, il existe déjà un cadre juridique qui s’applique en partie à ces évolutions technologiques. Les victimes pourront ainsi s’appuyer, dans une certaine mesure, tant sur la réglementation européenne que sur la réglementation belge. De Standaard. (2020, 15 avril). Deepfake van Wilmès kan voorbode zijn. https://www​.standaard​.be​/nieuws​/deepfake​-van​-wilmes​-kan​ -voorbode​-zijn​/47.770.398​.html Police fédérale de Belgique. (2026, 17 février). Deepfakes vocaux: attention aux logiciels d’IA qui imitent les voix de vos proches. https://www​.police​.be​/5998​/fr​/actualites​/deepfakes​-vocaux​ -attention​-aux​-logiciels​-dia​-qui​-imitent​-les​-voix​-de​-vos​-proches Security Hero. (2023). State of deepfakes: Realities, threats, and impact. https://www​.securityhero​.io​/state​-of​-deepfakes/ Chambre des représentants de Belgique. (2021). Projet de loi modifiant le Code pénal en ce qui concerne le droit pénal sexuel (DOC 55 2141/006). https://www​.dekamer​.be​/doc​/flwb​/pdf​/55​ /2141​/55k2141006​.pdf fenomenen voorstelde, uitspraken die zij in werkelijkheid nooit heeft gedaan.1 Dit voorbeeld onderstreept welke schade deepfakes kunnen aanrichten aan het publieke debat en het democratische bestel. Daarnaast kan deze technologie ook leiden tot financiële schade. Het biedt oplichters de mogelijkheid om welbepaalde stemmen te klonen, om zo mensen geld afhandig te maken. Door deepfakes kan men zichzelf voor iemand anders uitgeven op een steeds realistischere manier. Zo waarschuwde de federale politie in februari dit jaar nog voor vocale deepfakes, waarbij de stem van naasten wordt geïmiteerd om slachtoffers op te lichten.2 Ook kan deze technologie worden ingezet door kwaadwillige actoren voor het vervaardigen van niet-consensuele seksueel expliciete beelden, ook wel aangeduid als deepnudes, om het slachtoffer vervolgens af te persen of te chanteren. In 2023 publiceerde Security Hero een rapport, waarnaar wordt verwezen door de Verenigde Naties, dat 98 % van de online deepfakevideo’s pornografisch zijn en dat in 99 % van deze gevallen het vrouwen betreft. Daarenboven stelt het rapport vast dat er in 2023 maar liefst 95.820 deepfakevideo’s online circuleerden, hetgeen een stijging met 550 % ten opzichte van 2019 vertegenwoordigt.3 Het hoeft niet te verbazen dat dergelijke technologie ook wordt ingezet voor het maken en verspreiden van wraakporno, over het laatste boog de Kamer van volksvertegenwoordigers zich in 2021 al uitvoerig.4 Ook de meest kwetsbaren in de maatschappij, met name minderjarigen, kunnen hier slachtoffer van worden. Dit rapport illustreert des te meer dat de gevaren die deze technologie voor de samenleving en haar burgers inhoudt, reëel en tastbaar zijn. Vandaag bestaat er reeds een juridisch kader dat gedeeltelijk van toepassing is op deze technologische ontwikkelingen. Slachtoffers kunnen zich daarbij in bepaalde mate beroepen op zowel Europese als Belgische regelgeving. De Standaard. (2020, 15 april). Deepfake van Wilmès kan voorbode zijn. https://www​.standaard​.be​/nieuws​/deepfake​-van​-wilmes​-kan​ -voorbode​-zijn​/47.770.398​.html Federale Politie België. (2026, 17 februari). Vocale deepfakes: opgepast voor AI-tools die de stem van je naasten imiteren. https:// www​.politie​.be​/5998​/nl​/nieuws​/vocale​-deepfakes​-opgepast​-voor​ -ai​-tools​-die​-de​-stem​-van​-je​-naasten​-imiteren Security Hero. (2023). State of deepfakes: Realities, threats, and impact. https://www​.securityhero​.io​/state​-of​-deepfakes/ Belgische Kamer van volksvertegenwoordigers. (2021). Wetsontwerp tot wijziging van het Strafwetboek in verband met het seksueel strafrecht (DOC 55 2141/006). https://www​.dekamer​ .be​/doc​/flwb​/pdf​/55​/2141​/55k2141006​.pdf Le règlement européen 2024/16895 sur l’intelligence artificielle (RIA ou AI Act) contient des dispositions censées réglementer les évolutions technologiques de l’IA. Il dispose que les hypertrucages doivent comporter un étiquetage indiquant qu’il s’agit de contenus générés par une intelligence artificielle. Bien qu’il impose la transparence dans l’utilisation des hypertrucages, le règlement ne les interdit pas de manière générale, pas plus qu’il n’accorde de droits patrimoniaux particuliers aux personnes physiques dont l’image ou la voix sont utilisées. Les détracteurs jugent dès lors la surveillance et le contrôle de l’application de ces dispositions incertains et considèrent que le règlement ne va pas suffisamment loin en ce qui concerne les hypertrucages. En outre, le Parlement européen est parvenu à un accord, le 16 juin 2026, en vue d’interdire les systèmes d’intelligence artificielle permettant de générer du matériel intime ou à caractère sexuel non consenti. Ce futur règlement, le “train de mesures omnibus numérique sur l’IA”, modifiera le règlement sur l’intelligence artificielle. Or, si la modification du RIA prévoit d’interdire les applications dites “de déshabillage”, elle ne protégera pas l’image et la voix des citoyens contre les abus en général.6 En outre, le Règlement (UE) 2016/679 relatif à la protection des personnes physiques à l’égard du traitement des données à caractère personnel et à la libre circulation de ces données, et abrogeant la directive 95/46/CE (règlement général sur la protection des données- RGPD), qui définit le traitement réservé aux informations relatives à des personnes identifiables, offre une certaine protection qui est toutefois insuffisante. Le législateur belge prévoit, lui aussi, des instruments juridiques visant à protéger la personne et ses prestations, à savoir le droit à l’image et le droit de l’artiste exécutant. Le droit à l’image, consacré à l’article XI.174 du Code de droit économique (ci-après: C.D.E.) accorde aux personnes représentées un droit de la personnalité: quiconque possède ou détient un portrait n’a pas le droit de le reproduire ou de le communiquer au public sans l’assentiment de la personne représentée ou celui de ses ayants droit pendant vingt ans à partir de son décès. Le législateur belge prévoit ainsi une protection contre une utilisation non autorisée d’images existantes. Dès lors que les hypertrucages créent des représentations nouvelles et générées artificiellement d’une Règlement (UE) 2024/1689 du Parlement européen et du Conseil du 13 juin 2024 établissant des règles harmonisées concernant l’intelligence artificielle et modifiant les règlements (CE) n° 300/2008, (UE) n° 167/2013, (UE) n° 168/2013, (UE) 2018/858, (UE) 2018/1139 et (UE) 2019/2144 et les directives 2014/90/UE, (UE) 2016/797 et (UE) 2020/1828 (règlement sur l’intelligence artificielle), publié au Journal officiel de l’Union européenne du 12 juillet 2024. https://eur​-lex​.europa​.eu​/procedure​/FR​/2025_359 De Europese AI-Verordening (AI Act), verordening (EU) 2024/16895, bevat bepalingen die de technologische ontwikkelingen van AI moeten reguleren. Overeenkomstig de AI Act moeten deepfakes een label krijgen dat aangeeft dat het om AI-gegenereerd materiaal gaat. Hoewel de verordening transparantie verplicht bij het gebruik van deepfakes, verbiedt zij deepfakes niet algemeen en kent zij geen specifiek vermogensrecht toe aan de natuurlijke persoon wiens beeltenis of stem wordt gebruikt. Critici stellen dan ook dat het toezicht en de handhaving van deze bepalingen onzeker zijn en dat deze verordening inzake deepfakes onvoldoende ver reikt. Overigens bereikte het Europees Parlement op 16 juni 2026 een akkoord om AI-systemen waarmee niet-consensueel seksueel of intiem materiaal wordt vervaardigd te verbieden. Deze toekomstige verordening, “Digital Omnibus on AI”, wijzigt de AI-Verordening. Ook al voorziet de wijziging van de AI-verordening in een verbod op zogenaamde “nudify-apps”, beschermt het de beeltenis en stem van de burgers niet tegen misbruik in het algemeen.6 Tevens biedt de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG), verordening (EU) 2016/679, die bepaalt op welke wijze informatie over identificeerbare personen wordt verwerkt, een zekere, maar onvoldoende bescherming. Ook de Belgische wetgever voorziet in juridische instrumenten ter bescherming van de persoon en diens prestaties, met name met het portretrecht en het recht van de uitvoerende kunstenaar. Het portretrecht, vervat in artikel XI.174 van het Wetboek van economisch recht (hierna: WER), verleent de geportretteerde een persoonlijkheidsrecht: wie een portret bezit of voorhanden heeft, mag dit niet reproduceren of openbaar meedelen zonder toestemming van de geportretteerde of diens rechtsverkrijgenden, tenzij twintig jaar na diens overlijden. De Belgische wetgever voorziet hiermee in een bescherming tegen het ongeautoriseerd gebruik van bestaande beelden. Deepfakes creëren echter nieuwe, kunstmatig gegenereerde representaties van een persoon, waardoor het portretrecht een Verordening (EU) 2024/1689 van het Europees Parlement en de Raad van 13 juni 2024 tot vaststelling van geharmoniseerde regels betreffende artificiële intelligentie en tot wijziging van de Verordeningen (EG) nr. 300/2008, (EU) nr. 167/2013, (EU) nr. 168/2013, (EU) 2018/858, (EU) 2018/1139 en (EU) 2019/2144, en de Richtlijnen 2014/90/EU, (EU) 2016/797 en (EU) 2020/1828 (verordening artificiële intelligentie), bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie van 12 juli 2024. https://eur​-lex​.europa​.eu​/procedure​/EN​/2025_359 personne, le droit à l’image n’offre qu’une protection incomplète et insuffisante contre les risques inhérents aux hypertrucages. Le droit de l’artiste exécutant inscrit à l’article XI.204 et suivants du C.D.E. protège la prestation et la personnalité des artistes exécutants contre une utilisation non autorisée. Ce droit est toutefois réservé aux artistes exécutants. Aussi, un citoyen qui n’est pas un artiste exécutant ne pourra-t-il pas se prévaloir de ce droit à la protection de son image et de sa voix contre des hypertrucages non autorisés. Il ressort de ce qui précède que le cadre juridique existant, tant au niveau belge qu’au niveau européen, offre une certaine protection, mais que les instruments juridiques sont inadéquats pour offrir une protection suffisante au citoyen contre les conséquences néfastes des hypertrucages. Ces lacunes constatées justifient une intervention législative spécifique. Dans d’autres États membres, des initiatives législatives voient également le jour pour lutter contre les hypertrucages. Au Danemark comme aux Pays-Bas, les parlementaires ont déposé des propositions de loi en ce sens, mais qui reposent sur une base juridique différente. La proposition de loi danoise inscrit un nouveau droit de la personnalité dans le droit d’auteur7, tandis que la proposition néerlandaise opte pour une autre approche passant par la création d’un nouveau droit voisin.8 La présente proposition de loi rejoint l’approche néerlandaise et inscrit également la protection dans la loi sous la forme d’un nouveau droit voisin. Ce nouveau droit vise à protéger l’image et la voix de tout un chacun contre des imitations non autorisées par une IA. Ainsi, non seulement les artistes exécutants, comme les acteurs, les musiciens ou d’autres artistes professionnels, pourront se prévaloir de ce droit, mais aussi toute autre personne physique. Cette protection ne sera pas liée à une prestation artistique ou commerciale, mais à la simple représentation ou imitation de la personne. En élargissant ainsi les droits voisins, nous complétons de manière claire et cohérente le système actuel des droits de propriété intellectuelle en Belgique. À l’instar des droits voisins actuels, l’ayant droit pourra confier la gestion de ses droits à une société de gestion ou un organisme de gestion collective. Nous permettrons ainsi aux citoyens d’exercer davantage de contrôle sur l’utilisation de leur European Parliament Research Service. (2026). Deepfakes and the protection of personal rights. https://www​.europarl​.europa​ .eu​/thinktank​/en​/document​/EPRS_ATA(2026)782.611 Ministerie van Justitie en Veiligheid. (2025). Zeggenschap over deepfakes: wetsvoorstel naburig recht deepfakes van personen. https://www​.internetconsultatie​.nl​/zeggenschapoverdeepfakes​ /b1 onvolledige of ontoereikende bescherming biedt tegen de specifieke risico’s van deepfakes. Het recht van de uitvoerende kunstenaar, opgenomen in artikel XI.204 e.v. WER, beschermt de prestatie en persoonlijkheid van uitvoerende kunstenaars tegen ongeautoriseerd gebruik. Dit recht is echter enkel voorbehouden voor uitvoerende kunstenaars. Een burger die geen uitvoerend kunstenaar is, kan zich niet beroepen op dit recht ter bescherming van diens beeltenis en stem tegen ongeautoriseerde deepfakes. Uit het voorgaande blijkt dat het bestaande juridische kader, zowel op Europees als op Belgisch niveau, wel zekere, maar geen adequate rechtsinstrumenten bevat om de burger afdoende te beschermen tegen de schadelijke gevolgen van deepfakes. Deze vastgestelde lacunes rechtvaardigen een specifieke wetgevende tussenkomst. Ook in andere lidstaten worden wetgevende initiatieven genomen ter bestrijding van deepfakes. Zo zijn er zowel in Denemarken als in Nederland wetsvoorstellen hangende in het parlement, zij het met een verschillende juridische grondslag. Het Deense wetsvoorstel introduceert een nieuw persoonlijkheidsrecht dat wordt ingebed in het auteursrechtelijk kader.7 Het Nederlandse voorstel kiest daarentegen voor een andere systematiek en voorziet in de creatie van een nieuw naburig recht.8 Dit wetsvoorstel sluit aan bij de Nederlandse benadering en verankert de bescherming eveneens als een nieuw naburig recht. Het creëert een nieuw naburig recht dat eenieder zijn beeltenis en stem beschermt tegen ongeautoriseerde nabootsing door AI. Dit betekent dat niet alleen uitvoerende kunstenaars zoals acteurs, muzikanten of andere professionele artiesten zich op dit recht kunnen beroepen, maar elke natuurlijke persoon. De bescherming is niet gekoppeld aan een artistieke of een commerciële prestatie, maar aan de loutere afbeelding of nabootsing van de persoon. Een dergelijke uitbreiding van de naburige rechten zou een duidelijke en coherente aanvulling vormen op het bestaande systeem van intellectuele eigendomsrechten in België. Net zoals bij de bestaande naburige rechten kan de rechthebbende zijn rechten laten beheren door een beheersvennootschap of collectieve beheerorganisatie. Op deze wijze geven we de burgers meer zeggenschap over het gebruik European Parliament Research Service. (2026). Deepfakes and the protection of personal rights. https://www​.europarl​.europa​ .eu​/thinktank​/en​/document​/EPRS_ATA(2026)782.611 Ministerie van Justitie en Veiligheid. (2025). Zeggenschap over deepfakes: wetsvoorstel naburig recht deepfakes van personen. https://www​.internetconsultatie​.nl​/zeggenschapoverdeepfakes​ /b1 image ou de leur voix et les protégeront contre des hypertrucages non autorisés. van hun stem of beeltenis en beschermen we ze tegen ongeautoriseerde deepfakes. Leentje Grillaert (cd&v) Steven Matheï (cd&v) ## PROPOSITION DE LOI ## Article 1er La présente loi règle une matière visée à l’article 74 de la Constitution. Art. 2 L’article I.16, § 1er, du Code de droit économique, inséré par la loi du 19 avril 2014 et modifié en dernier lieu par la loi du 1er avril 2022, est complété par un 9° rédigé comme suit: “9° Hypertrucage (deepfake): image ou contenu vidéo ou audio généré ou manipulé par l’intelligence artificielle (IA), présentant une telle ressemblance avec des personnes physiques existantes ou décédées qu’il peut être perçu à tort comme authentique ou véridique.” Art. 3 Dans le Livre XI, Titre 5, Chapitre 3, du Code de droit économique, il est inséré une section 1/1 intitulée “Disposition relative aux droits voisins portant sur l’image et la voix de chacun”. Art. 4 Dans la section 1/1, insérée par l’article 3, il est inséré un article XI.203/1 rédigé comme suit: “Art. XI.203/1. ## § 1er. Toute personne physique jouit d’un droit moral inaliénable sur son image et sa voix. La renonciation globale à l’exercice futur de ce droit est nulle. Nonobstant toute renonciation, la personne physique conserve le droit de s’opposer à toute réalisation, reproduction, distribution ou communication au public d’un hypertrucage, préjudiciables à son honneur ou à sa réputation. § 2. Toute personne physique a le droit exclusif d’autoriser ou d’interdire l’exploitation d’un hypertrucage utilisant son image ou sa voix. Ce droit comprend notamment: ## WETSVOORSTEL ## Artikel 1 Deze wet regelt een aangelegenheid als bedoeld in artikel 74 van de Grondwet. Art. 2 Artikel I.16, § 1, van het Wetboek van economisch recht, ingevoegd bij de wet van 19 april 2014 en laatstelijk gewijzigd bij wet van 1 april 2022, wordt aangevuld met een bepaling onder 9°, luidende: “9° Deepfake: een beeld-, audio- of videofragment dat met behulp van artificiële intelligentie (AI) wordt gegenereerd of gemanipuleerd en dat een zodanige gelijkenis vertoont met een levende of overleden natuurlijke persoon dat het ten onrechte als authentiek of waarheidsgetrouw aanzien kan worden.” Art. 3 In Boek XI, Titel 5, Hoofdstuk 3, van het Wetboek van economisch recht wordt een afdeling 1/1 ingevoegd, luidende “Bepalingen betreffende de naburige rechten op eenieder zijn beeltenis en stem”. Art. 4 In afdeling 1/1, ingevoegd bij artikel 3, wordt een artikel XI.203/1 ingevoegd, luidende: “Art. XI.203/1. § 1. Iedere natuurlijke persoon heeft een onvervreemdbaar moreel recht op zijn beeltenis en stem. De globale afstand van de toekomstige uitoefening van dat recht is nietig. Niettegenstaande enige afstand behoudt iedere natuurlijke persoon het recht om zich te verzetten tegen elke vervaardiging, reproductie, distributie of mededeling aan een publiek van een deepfake die zijn eer of zijn reputatie kan schaden. ## § 2. Iedere natuurlijke persoon heeft het exclusief recht om de exploitatie van een deepfake waarin zijn beeltenis of stem wordt gebruikt, toe te staan of te verbieden. Dit recht omvat inzonderheid: 1° le droit d’autoriser ou d’interdire la réalisation d’un hypertrucage de son image ou de sa voix; 2° le droit d’autoriser ou d’interdire la reproduction d’un hypertrucage de son image ou de sa voix, que ce soit de manière directe ou indirecte, provisoire ou permanente, en tout ou en partie; 3° le droit d’autoriser ou d’interdire la distribution d’un hypertrucage de son image ou de sa voix, y compris d’en autoriser ou d’en interdire la vente, la location ou le prêt; 4° le droit d’autoriser ou d’interdire la communication d’un hypertrucage de son image ou de sa voix au public par un procédé quelconque, y compris par la mise à disposition du public de manière que chacun puisse y avoir accès de l’endroit et au moment qu’il choisit individuellement. ## § 3. Les articles XI.209 à XI.214 s’appliquent mutatis mutandis à l’hypertrucage de l’image ou la voix d’une personne physique, réalisé avec son consentement et destiné à contribuer à la production de phonogrammes et des premières fixations de films au sens de l’article XI.209. ## § 4. Les droits visés aux §§ 1er et 2 qui reviennent à toute personne physique expirent cinquante ans après le décès de celle-ci. ## § 5. Après le décès de la personne physique, les droits visés au § 1er sont exercés par ses héritiers ou légataires, à moins qu’elle n’ait désigné une personne à cet effet. Après le décès de la personne physique, les droits visés au § 2 sont exercés par ses héritiers ou légataires, à moins qu’elle ne les ait attribués à une personne déterminée, compte tenu de la réserve légale qui revient aux héritiers. ## § 6. Les droits visés au § 2 ne sont pas violés: 1° si la personne physique, dont l’image ou la voix est utilisée, ou son ayant droit, a donné son consentement; 2° si l’hypertrucage est utilisé à des fins de parodie, de satire ou de critique sociale, pour autant, eu égard à toutes les circonstances propres au cas visé, qu’un juste équilibre soit garanti entre le droit au respect de l’image et de la voix de la personne physique visée et la liberté d’expression, et que cet usage ne constitue 1° het recht om de vervaardiging van een deepfake van zijn beeltenis of stem toe te staan of te verbieden; 2° het recht om de reproductie van een deepfake van zijn beeltenis of stem geheel of gedeeltelijk, tijdelijk of duurzaam, direct of indirect toe te staan of te verbieden; 3° het recht om de distributie van een deepfake van zijn beeltenis of stem, met inbegrip van de verkoop, de verhuur of de uitlening, toe te staan of te verbieden; 4° het recht om een deepfake van zijn beeltenis of stem, volgens om het even welk procédé, met inbegrip van de beschikbaarstelling voor het publiek op zodanige wijze dat deze voor leden van het publiek op een door hen individueel gekozen plaats en tijd toegankelijk zijn, aan het publiek mede te delen, toe te staan of te verbieden. ## § 3. Op de deepfake van de beeltenis of de stem van een natuurlijke persoon, die met zijn toestemming is vervaardigd en die bestemd is als bijdrage voor de totstandkoming van fonogrammen en van de eerste vastleggingen van films zoals bedoeld in art. XI.209, zijn de artikelen XI.209 tot en met XI.214 overeenkomstig van toepassing. ## § 4. De rechten, bedoeld in paragrafen 1 en 2, die elke natuurlijke persoon toekomen, vervallen vijftig jaar na zijn overlijden. ## § 5. De rechten, bedoeld in paragraaf 1, worden na het overlijden van de natuurlijke persoon, uitgeoefend door zijn erfgenamen of legatarissen, tenzij hij daartoe een welbepaald persoon heeft aangewezen. De rechten, bedoeld in paragraaf 2, worden na het overlijden van de natuurlijke persoon, uitgeoefend door zijn erfgenamen of legatarissen, tenzij hij ze aan een bepaald persoon heeft toegekend, met inachtneming van het wettelijk voorbehouden erfdeel dat aan de erfgenamen toekomt. ## § 6. Er is geen sprake van de schending van de rechten bedoeld in paragraaf 2: 1° indien toestemming werd verleend door de natuurlijke persoon, of diens rechtsopvolger, wiens beeltenis of stem wordt gebruikt; 2° indien de deepfake wordt aangewend voor doeleinden van parodie, satire of maatschappijkritiek, voor zover, rekening houdend met alle omstandigheden van het geval, een billijk evenwicht wordt gewaarborgd tussen het recht op eerbiediging van de beeltenis en de stem van de betrokken natuurlijke persoon en de vrijheid van pas une atteinte disproportionnée à l’honneur et à la réputation de cette personne. ## § 7. Lorsqu’une personne physique, ou son ayant cause, cède ou donne sous licence les droits visés au § 2, elle a le droit de percevoir une rémunération appropriée et proportionnelle, fondée sur la valeur économique de l’exploitation de l’hypertrucage. ## § 8. Les contrats relatifs aux droits visés au § 2 se prouvent par écrit. Les dispositions contractuelles relatives à ces droits et à leurs modes d’exploitation sont de stricte interprétation. La cession du support qui contient un hypertrucage n’emporte pas le droit d’exploiter cet hypertrucage. Pour chaque mode d’exploitation, la rémunération, l’étendue et la durée de la cession ou de la licence doivent être déterminées expressément. La personne à qui les droits ont été cédés ou le preneur de licence assure l’exploitation de l’hypertrucage conformément aux usages honnêtes de la profession. Nonobstant toute disposition contraire, la cession des droits ou l’octroi d’une licence concernant des formes d’exploitation encore inconnues est nulle. La cession ou la licence des droits patrimoniaux relatifs à des prestations futures n’est valable que pour un temps limité et pour autant que les genres de prestations sur lesquels porte la cession ou la licence soient déterminés. ## § 9. Lorsqu’une personne physique autorise la création ou l’utilisation d’un hypertrucage de son image ou de sa voix en exécution d’un contrat de travail ou d’un statut, les droits patrimoniaux peuvent être cédés ou donnés en licence à l’employeur pour autant que la cession ou la concession des droits soit expressément prévue et que la création ou l’utilisation de l’hypertrucage entre dans le champ du contrat ou du statut. Lorsqu’une personne physique autorise la création ou l’utilisation d’un hypertrucage de son image ou de sa voix en exécution d’un contrat de commande, les droits patrimoniaux peuvent être cédés ou donnés sous licence à celui qui a passé la commande pour autant que l’activité de ce dernier relève de l’industrie non culturelle ou de la publicité, que l’hypertrucage soit destiné à cette meningsuiting, en dit gebruik geen onevenredige afbreuk doet aan diens eer of reputatie. § 7. Wanneer een natuurlijke persoon, of diens rechtsopvolger, de rechten bedoeld in paragraaf 2, overdraagt of in licentie geeft, heeft hij recht op een passende en evenredige vergoeding, rekening houdend met de economische waarde van de exploitatie van de deepfake. ## § 8. Contracten met betrekking tot de rechten bedoeld in paragraaf 2, worden schriftelijk bewezen. De contractuele bedingen met betrekking tot deze rechten en de exploitatiewijzen ervan worden restrictief geïnterpreteerd. De overdracht van een drager die een deepfake bevat, leidt niet tot het recht op exploitatie van die deepfake. Voor elke exploitatiewijze wordt de vergoeding, de reikwijdte en de duur van de overdracht of licentie uitdrukkelijk bepaald. De verkrijger van de rechten of de licentienemer exploiteert de deepfake overeenkomstig de eerlijke beroepsgebruiken. De overdracht van de rechten of de verlening van een licentie betreffende nog onbekende exploitatievormen is nietig, niettegenstaande enige daarmee strijdige bepaling. De overdracht of de licentie van de vermogensrechten betreffende toekomstige prestaties geldt slechts voor een beperkte tijd en voor zover het genre van de prestaties waarop de overdracht of de licentie betrekking heeft, is bepaald. ## § 9. Wanneer een natuurlijke persoon in het kader van een arbeidsovereenkomst of een statuut toestemming verleent voor de vervaardiging of het gebruik van een deepfake van zijn beeltenis of stem, kunnen de vermogensrechten worden overgedragen of in licentie worden gegeven aan de werkgever, voor zover uitdrukkelijk in die overdracht of licentieverlening is voorzien en voor zover de vervaardiging of het gebruik van de deepfake binnen het toepassingsgebied van de arbeidsovereenkomst of het statuut valt. Wanneer een natuurlijke persoon in het kader van een bestelling toestemming verleent voor de vervaardiging of het gebruik van een deepfake van zijn beeltenis of stem, kunnen de vermogensrechten worden overgedragen of in licentie gegeven aan degene die de bestelling heeft geplaatst, voor zover deze laatste een activiteit uitoefent in de niet-culturele sector of in de reclamewereld, de activité et que la cession ou la licence des droits soit expressément prévue. Dans ces cas, le § 8, alinéas 4 à 7 ne s’applique pas. ## § 10. Sans préjudice des articles XI.332 et XI.333, le juge peut, en cas d’urgence, imposer les mesures provisoires ou conservatoires requises en vue d’empêcher toute infraction aux droits visés par le présent article ou d’y mettre fin. Ces mesures peuvent notamment consister à saisir les supports et à bloquer les comptes ou les domaines dont les services servent à commettre cette infraction. ## § 11. Sans préjudice des articles XI.334 et XI.342, le juge peut ordonner, à la demande de l’ayant droit, toute mesure appropriée en vue d’empêcher toute infraction aux droits visés dans le présent article ou d’y mettre fin, notamment la suppression immédiate du contenu ou l’impossibilité d’y accéder à partir des résultats de la recherche des services de recherche en ligne. Sans préjudice du règlement (UE) 2022/2065, les intermédiaires en ligne qui enregistrent ou transmettent des informations et qui proposent leurs services aux utilisateurs belges, exécutent sans délai les mesures imposées par le juge. § 12. Sans préjudice des articles IX.335 et XI.336, l’ayant droit peut demander une réparation du préjudice qui découle d’une infraction aux droits visés dans le présent article, y compris le paiement des bénéfices réalisés par l’auteur de l’infraction à cette occasion.” 17 juillet 2026 deepfake voor die activiteit bestemd is en uitdrukkelijk in die overdracht of licentieverlening is voorzien. In die gevallen is paragraaf 8, vierde tot zevende lid, niet van toepassing. ## § 10. Onverminderd de artikelen XI.332 en XI.333 kan de rechter, in geval van spoedeisendheid, de nodige voorlopige of bewarende maatregelen opleggen om een inbreuk op de in dit artikel bedoelde rechten te verhinderen of te beëindigen. Die maatregelen kunnen onder meer bestaan uit het leggen van beslag op dragers en het blokkeren van accounts of domeinen waarvan de diensten worden aangewend om een dergelijke inbreuk te plegen. ## § 11. Onverminderd de artikelen XI.334 tot XI.342 kan de rechter, op vordering van de rechthebbende, iedere passende maatregel bevelen om een inbreuk op de in dit artikel bedoelde rechten te beëindigen of te voorkomen, waaronder de onmiddellijke verwijdering en het ontoegankelijk maken ervan via de zoekresultaten van online zoekdiensten. Onverminderd Verordening (EU) 2022/2065 voeren online tussenpersonen die informatie opslaan of doorgeven en hun diensten aan het Belgische publiek aanbieden, de door de rechter opgelegde maatregelen onverwijld uit. ## § 12. Onverminderd de artikelen XI.335 en XI.336 kan de rechthebbende een vergoeding vorderen van de schade die voortvloeit uit een inbreuk op de in dit artikel bedoelde rechten, met inbegrip van de uitbetaling van de winst die de inbreukmaker door die inbreuk heeft verkregen.” 17 juli 2026 Leentje Grillaert (cd&v) Steven Matheï (cd&v) Centrale drukkerij - Imprimerie centrale